Yukarı

Yatırım Türleri Nelerdir?

Temelde yatırım türleri denilince aklımıza iki tür yatırım çeşidi gelmektedir. Birincisi finansal yatırımlar ikincisi ise üretim yatırımları. Paramızı değerlendirme konusunda biz bu yazımızda finansal yatırımlar ile ilgili olan kısmı biraz daha detaylandıracağız. Finansal piyasalar son yıllarda özellikle teknolojinin gelişimiyle birlikte halkın tabanına ulaşılabilir konuma geldi. Büyük yatırım bankaları, kurumsal yatırım fonları ve kurumsal şirketlerin yanı sıra bireysel tarafta küçük yatırımcılara dahi bol seçenekli yatırım araçları sunularak finansal piyasalarda kazanç sağlama potansiyeli yaratıldı.

Halk dilinde yatırım demek, elde avuçta olan paranın en iyi şekilde enflasyona karşı korunması ve bu sermayenin işletilerek değer kazanmasını sağlamaktır. Finansal piyasalara her ne kadar uzak olsanız dahi günümüzde artık herkes parasının değerini enflasyondan korunma amacıyla gecelik repo veya daha uzun vadeli repolar yaparak koruma altına almaktadır. Hali hazırda çoğu banka boşta kalan paranızın değer kaybetmemesi için bu işlemi sizin için yapmaktadır.

Yatırımları türlerine göre sıraladığımız zaman finansal piyasalardaki en çok tercih edilen yatırım araçları risk düzeyi artan sıralamasına göre tahvil-bonolar, yatırım fonları, hisse senetleri, vadeli işlem ve opsiyon borsaları, kaldıraçlı döviz alım-satım işlemleri olarak bilinen forex piyasaları ve diğer türev ürünlerdir.

Tahviller

Tahviller, anonim şirketler, kamu kuruluşları veya devlet tarafından bütçeyi finansa etmek amacıyla çıkarılan ve vadeli bir yıldan daha uzun olan borç senetleridir. Yatırımcılar tahvil satın alarak borç verirler ve kupon faizleriyle birlikte ana parasının tamamını belli bir vade sonunda geri alırlar. Bu yatırım türü en risksiz yatırım türüdür. Geleceğe daha sağlam adım atan yatırımcıların tercih ettiği bir yatırım çeşididir. Risk düşük olduğu için getiri de son derece düşüktür.

Bonolar

Bonolar, devletin veya özel şirketlerin borcunu oluşturan orta vadeye sahip olan menkul kıymetlerdir. Finansman bonosu, banka,finansal kuruluşlar ve anonim ortaklıklar tarafından çıkartılan borçlanma kağıtlarıdır. Yatırımcılar az bir risk ile bu ürünlere yatırım yaparak düşük getiri elde edebilirler.

Yatırım Fonları

Yatırımcılar hisse senedi, kıymetli madenler, altın, tahvil bono ve sabit getirili menkul kıymetler gibi borçlanma araçlarını kullanan fonlara yatırım yapabilirler. Bu fonlar profesyoneller tarafından bir portföy şeklinde yönetilmektedir. Yüzlerce yatırım ürününü siz kendi başınıza yönetmekten daha ziyade profesyonel bir ekibe bırakmak isteyenler tek bir fona yatırım yaparak onlarca yatırım ürününe kolayca ulaşabilme imkanı bulabilirler. Bu yatırım türü orta riskli seviyesi içerisindedir. Finansal piyasalarda oluşan koşullar içerisinde yıllara göre getiri oranı değişkenlik gösterebilir.

Hisse Senetleri

Bir hisse senedi satın alarak şirkete ortak olabilir, böylelikle kazançlarından kar payı elde edebilirsiniz. Borsa Istanbul’a kote olan yüzlerce hisse senedinden birine veya bir kaçına yatırım yaparak şirket sermayesinin bir parçasını sizde temsil edebilirsiniz. Hisse senetleri yatırım türü olarak orta düzeyde riskli bir yatırım aracıdır. Orta-uzun vadeli dönemlerde birikimlerinize değer katabileceğiniz bir yatırım aracıdır.

Vadeli İşlemler ve Opsiyonlar

Vadeli işlemler ve opsiyon piyasalarında işlem gören binlerce kontrat, aslen ticarete konu olan malların riskini yönetmek amacıyla kullanılması gereken türev ürünlerdir. Ancak piyasada oluşan hızlı fiyat değişimleri piyasaya spekülatörleri de taşımaktadır. Kaldıraç etkisi piyasada az bir teminat ile büyük pozisyona erişilmesine imkan verdiğinden dolayı kurumsal yatırımcılar iş yaptıkları sektördeki malları karşılığında veya alacak-verecek ödeme dengelerindeki kur risklerini bu piyasalarda az maliyetle rahatlıkla yönetebilecekleri bir yerdir. Bireysel yatırımcılar daha ziyade fiyat dalgalanmalarından kazanç elde etme amacıyla bu piyasaya gelmektedirler.

Forex

Forex piyasası aslen uluslararası döviz çiftlerinin işlem gördüğü tezgah üstü bir piyasadır. Organize bir merkezi olmayan ülke para birimlerinden oluşan yüzlerce parite çiftinin gün içerisindeki ekonomik, politik ve siyasi gelişmelere bağlı olarak fiyatların hızlı bir şekilde değişiminden yararlanmaya çalışan yatırımcıların geldiği bir piyasadır. Bu piyasayı en cazip hale getiren unsur ise kaldıraç oranlarının yüksekliği ile küçük yatırımcıların büyük pozisyonlar alarak yüksek gelir elde edebilme imkanına ulaşabilmeleridir. Kaldıracın yüksekliği riskin de yükselmesine sebebiyet vermekte. Ancak diğer taraftan yüksek risk beraberinde yüksek kazanç veya piyasanın tersinde kalınması durumunda yüksek kayıpları da beraberinde getirmekte.

Görüldüğü üzere finansal piyasalarda ana yatırım türleri risk gruplarına göre farklılıklar göstermektedir. Her türlü risk anlayışına göre ürünler mevcuttur. Risk almak istemeyen ve yaşı daha ilerde olan yatırımcıların daha ziyade tahvil bono ve yatırım fonları gibi ürünlere yatırım yaptıkları gözlemlenirken, orta yaş grubundaki yatırımcıların daha ziyade hisse senetlerine yatırım yaptıkları, kısa vadede hızlı getiri elde etmek isteyen genç yaşta ki yatırımcı grubunun ise türev ürünler, vadeli işlem ve forex gibi piyasalarda işlem yaptıkları gözlemlenmektedir. Forex piyasası son 10 yıl boyunca diğer piyasalara göre bir çok avantajı olduğundan dolayı oldukça popüler olmuştur. Piyasadaki sistem avantajları sayesinde kısa sürede elde edilebilen yüksek kazançlara ulaşabilme imkanını tanımıştır. Ancak son yıllarda kazançların çok sınırlı bir kitle tarafından elde edilmesine karşın büyük orandaki yatırımcı kitlesinin ise başarısız risk yönetimi, hızlı para kazanma arzusu, aşırı hırs, ve eksik piyasa bilgisi ile forex piyasasında kazançlardan daha çok yatırımcıların para kaybettikleri gözlemlenmiştir. Bu durum bir çok ülkede olduğu gibi Türkiye sermaye piyasası regülatörlerinin de dikkatini çekmiş ve küçük yatırımcıyı koruma amaçlı gerekli önlemler alınmaya başlanmıştır.

Paylaş