Yukarı

Döviz Kuru Nedir?

Döviz kurları, forex piyasasında en çok takip edilen yatırım enstrümanlarının başında gelmektedir. Dolarizasyon ülkesi olan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde döviz kurlarının seyri günlük hayatın her alanında büyük bir öneme sahiptir. Döviz kuruna geçmeden önce kısaca Döviz’in tanımı ve döviz işlemine bir göz atalım.

Döviz Nedir? Döviz İşlemi Nasıl Yapılır?

Döviz, yabancı ülkelerin paralarına verilen ad olarak halk dilinde tanımlanmaktadır. Bir ülkenin parasının, bir başka ülkenin parasına dönüştürülmesi işlemine ise döviz işlemi denmektedir. Örneğin Türkiye’de halk arasında en çok “Bugün Dolar Ne Olacak?” sorusunun cevabının içinde aslında Dolar fiyatının Türk Lirası karşısında artacağı mı yoksa düşeceğinin sorusunun cevabı aranır. Yani Türk Lirasını Dolara çevirmek yada tersine Dolar’ı Türk Lirasına çevirmek olarak anlamlandırılabilir. Dolar ile TL’yi bir birine kıyasla ile Döviz Çiftleri oluşturulmaktadır.

Döviz piyasası işlemlerinde para birimlerinini birbirine oranlanması global ölçekte standartlaştırılmıştır. Örneğin Dolar ile Türk Lirası arasındaki ilişki DOLAR/TL döviz çifti olarak yani USD/TRY sembolü ile sunulmaktadır. ABD Doları ile Euro arasındaki oranlama global döviz piyasasında EUR/USD döviz çifti olarak gösterilmektedir. Hiç bir zaman işlem platformlarında USD/EUR şeklinde göremezsiniz. Ancak yine de Doların baz para birimi olarak gösterildiği fiyatlamalarda bir çok finansal internet sitesinde yer almaktadır. Döviz çiftlerinde Baz para birimi Soldaki para birimini, Karşıt para birimi ise sağda bulunan para birimini ifade etmektedir.

Döviz Kuru Ne Demek?

Döviz Kuru, bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden değerini ifade etmektedir. Örnek vermek gerekirse EUR/USD döviz çifti için tabeladaki değer 1,15 fiyatı olarak görülüyorsa, bunun anlamı 1 Euro’nun, 1 ABD Doları 15 Cent değerinde olduğunu göstermektedir.

Döviz Kurlarının fiyatlarını etkileyen unsurlar nelerdir?

Bir Döviz kurundaki fiyat değişiklikleri bir çok nedene bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. İki ülkenin parasının birbirine karşı olan oran değerini tetikleyen önemli unsurlar her gün değişkenlik göstermektedir. EUR ile USD yani Avrupa kıtası ülkeleri ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki siyasi, politik ve ekonomik gelişmeler fiyatları en fazla etkileyen unsurlar arasındadır. Ekonomik makro veriler ile ülkeler arasındaki büyüme, enflasyon, istihdam oranları döviz kurları üzerinde büyük öneme sahiptir. Ülkelerin merkez bankaları faiz kararları ve para politikaları ise bir diğer döviz kurları üzerinde etkili olan unsurlardır. ABD merkez bankası FED ile Avrupa Birliği merkez bankası ECB arasındaki faiz ve para politikaları her iki tarafında ekonomik dengeleri açısından son derece hassas kararların alınmasına sebebiyet vermekte. Ülkeler arasında zaman zaman yaşanan kur savaşları ise dünyadaki ekonomik güç dengesinin ayrı bir çekişmesine ise her zaman sahne olmaktadır. Beklenmedik doğa olayları veya afetler ise yine döviz kurlarını etkileyen önemli faktörler arasında yer almaktadır.

Döviz Kurlarının Yaşamımıza Etkisi

Siyasi, politik ve ekonomik olarak güçlü olan ülkenin parası diğerinden daha güçlü olur bakış açısı her ne kadar literatürde doğru olarak görülse de bazen döviz piyasalarında aynı denge anlayışı farklı fiyatlamalar ile şekillenebilir. Özellikle kur savaşları olarak tabir edilen ülkeler arası ekonomik rekabette, güçlü ülkenin güçlü parası aynı zamanda o ülkeyi bir çok alanda pahalı konuma getireceğinden dolayı, bir çok ülke rakiplerine kıyasla kur politikası ile ucuz kalma yönünde eğilim göstermeye çalışmaktadır. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülke ekonomileri zayıf döviz kuru sayesinde hem ihracat tarafında ucuz malları ile rekabet avantajı yakalamaya çalışır, hem de turizm ve hizmet sektörü gibi alanlarda rakiplerine oranla ucuz kalarak daha fazla gelir üretilmeye çalışır. TL kurunun zayıf kaldığı noktada artan ihracata karşın, zayıflayan ithalat ile ticaret açığının ve dolaylı olarak cari açığın kapatılması hedeflenir. Ancak tersi yönde döviz kurunda yaşanan devaluasyon yani değer kaybı neticesinde ülkede enflasyon riskinin ortaya çıkması hane halkının satın alma paritesini düşürmektedir. Enflasyondan etkilenmek istemeyen halk bu durumda dolarizasyon ile kendisini koruma altına almak ister. Döviz kurlarının farklı politikalar gereği zaman zaman farklı şekillerde fiyatlandırılması ülke halklarının günlük yaşamlarını son derece yakından ilgilendirmektedir.

Paylaş