Yukarı

Devalüasyon Nedir?

Devalüasyon, bir ülkenin para biriminin diğer ülke para birimlerine karşı değer kaybettirilmesine denilmektedir. Genellikle sabit kur sistemi ile döviz piyasalarında işleyiş gösteren ülke para biriminin, ödemeler bilançosundaki açıktan dolayı devlet tarafından bilinçli olarak müdahale edilerek, ulusal paranın dış satın alma gücünün düşürülmesiyle gerçekleştirilir. Ülke para biriminin değeri, diğer ülke para birimlerine karşı değer kaybettirilmesinin en büyük amacı ülke ekonomisinin toparlanması amacı taşır.

Dalgalı kur rejimlerinde serbest piyasa ile fiyatlanan bir ülkenin döviz kurundaki değer kaybı ile sabit kur rejiminde devlet müdahalesi ile yapılan Devalüasyon kavramlarını birbirine karıştırmamak gerekir. Sabit kur rejimlerinde devletin doğrudan müdahalesi ile Devalüasyon yapma gerekliliği zorunlu hale gelir. Bu gereklilik iki ana sebepten dolayı kaynaklanmaktadır. İstikrar için ve İhracatı Arttırmak için.

İstikrar Devalüasyonu

Eğer paranın iç değeri dış değerinden daha hızlı düşmüş ise yani içerideki fiyatların yükselmesine karşın paranın dış değerinde bir değişiklik olmamış ise istikrar temini için zorunlu olarak devalüasyon yapılması şarttır. İstikrar devalüasyonu yapılmaması durumunda ülke ekonomik durgunluğa sürüklenir. Ekonomik kalkınma tamamen yavaşlar hatta eksi büyümeler gözlemlenir, dış ticaret açıkları rekor düzeylere ulaşır.

İhracatı Destekleme Devalüasyonu

Ülkeler ihracatlarını arttırabilmek için büyük rekabet içindedirler. Rekabet güçlerini arttırabilecekleri en önemli faktörlerden biri de, o ülkenin para biriminin ucuz olmasıdır. Ucuz olan para diğer ülkelerin o ülkeden mal taleplerini arttıracaktır. Böylelikle ihracat hız kazanacaktır. Bu devalüasyon çeşidi dış satımı desteklemek maksadı ile yapılmaktadır. Günümüzde bir çok ülke sabit kur rejiminin aksine dalgalı serbest kur rejimi içerisinde ulusal para birimlerini dalgalanmaya bırakmıştır. Ancak “Kur Savaşları” olarak tabir edilen ihracat yarışında ülke para birimlerinin aşırı değerlendiği durumlarda ülkelerin ihracat oranı azalarak ithalatın yükselmesine ve dış ticaret açıklarının büyümesine yol açmaktadır. Dalgalı rejimde kur’u makul seviyelerde ama sürekli olarak nispeten ucuz tutmak bir hayli zordur.

Devalüasyonun Amaçları

Devalüasyonun amacı yerli para biriminin değerini düşürerek, yabancı para birimleri karşısında ucuz olmanın avantajını kullanabilmektir. Yerli paranın ucuzlaması ihracatın artmasına sebebiyet verecektir. Daha pahalı olacak yabancı para cinsi ise ithalatı düşürecektir. Böylelikle dış ticaretin azalmasıyla birlikte, cari açığa pozitif katkı ve ödemeler dengesi tablosuna olumlu yansımalar yaratacaktır. Ekonominin tümünde görülen rahatlama ile milli gelir artmaya başlayacaktır.

Ancak bazı hassas durumlar var ki dengeleri tamamen alt üst edecek durumların oluşmasına zemin hazırlayacak unsurları da beraberinde getirebilir. Devalüasyon, aynı zamanda enflasyonu beraberinde getirecektir. Devalüasyon sonrası üretim maliyetleri artacağından mallar tekrardan iç piyasada pahalı kalmaya başlayacaktır. Ülkede ki enflasyon beraberinde faiz artışını getireceğinden dolayı, yatırım maliyetlerinin artmasıyla birlikte yatırımlar azalacak ve istihdama darbe vuracaktır. Artan işsizlik oranları toplumda kaosa kadar sürüklenmeye gidecek bir ortam oluşturabilme riskini arttıracaktır.

Sonuç olarak devalüasyon tüm ekonomik dengeleri alt üst edecek bir riskleri içerisinde bulundurmaktadır. Devalüasyon sonrası ekonomide görülen anlık rahatlama sonrası uzun vade de etkisi genel büyük resimde negatif olacaktır. Bu yüzden dalgalı kur rejimi ile piyasa dinamiklerinde aşırı değer kaybeden ülke para birimlerinde ekonomik istikrar, sabit kur rejimine göre daha az hasar bırakır.

Paylaş